Drie witte soldaten en drie zwarte kraaien

In 20 seconden

Vorm: Drie grote candles van dezelfde kleur, elk geopend in de body van de vorige en verder gesloten, met korte lonten.
Waar: De witte soldaten na een daling, de zwarte kraaien na een stijging.
Wat het vertelt: Eén kant heeft drie periodes op rij gedomineerd. De beweging die het beschrijft, heeft al plaatsgevonden.
Bevestiging: De derde candle is dicht bij haar uiterste gesloten. Een kleine derde candle, of een met een lange lont, laat een beweging zien die vermoeid raakt.
Ongeldig: De prijs zakt onder de low van het patroon bij de soldaten, of stijgt boven de high bij de kraaien.

Drie grote groene candles op rij, die trede na trede stijgen als een troep in het gelid: dat is het beeld van de drie witte soldaten. Het spiegelbeeld, drie grote rode candles die na een stijging dalen, heet de drie zwarte kraaien.

De naam komt van de eerste candlestickgrafieken, waarop stijgende candles wit waren en dalende zwart. Op de meeste platforms van nu zijn de soldaten groen en de kraaien rood. Het patroon staat bekend als een sterk signaal. Ik heb het gezocht op vijf jaar Bitcoin en ik publiceer geen percentage: verderop zie je waarom.

Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op verlies van kapitaal met zich mee.

Ze herkennen

Twee patronen naast elkaar: links drie kleine rode dalende candles en daarna drie grote groene candles die stijgen, elk geopend in de body van de vorige; rechts hetzelfde patroon omgekeerd, drie grote rode candles na een stijging.

De context: een daling links, een stijging rechts.
Drie grote bodies van dezelfde kleur. Elke candle opent in de body van de vorige, of op de rand ervan, en sluit verder dan die vorige.
Korte lonten: elke slotkoers ligt dicht bij het uiterste van de candle.

Links de drie witte soldaten. Rechts de drie zwarte kraaien.

Drie punten om te controleren:

Grote bodies: drie kleine groene candles op rij zijn geen soldaten. Je hebt grote bodies nodig, groter dan die van de recente candles.
Slotkoersen dicht bij de uitersten: als de tweede of derde candle een lange bovenlont heeft, of als de derde veel kleiner is, zien de handboeken daarin een stijging die vermoeid raakt, geen patroon van kracht.
Het slot van de derde candle: twee soldaten vormen het patroon nog niet.

Bij crypto sluit de markt nooit: elke candle opent bijna altijd op het slot van de vorige, dus op de bovenrand van de body. De voorwaarde "geopend in de body van de vorige" is dan automatisch vervuld.

Wat het patroon vertelt

Na een daling hebben de kopers drie periodes op rij gedomineerd, en telkens dicht bij de high gesloten. Het is een beeld van kracht, en het klopt: over die drie candles is de prijs echt gestegen.

Het probleem is praktisch. Als het patroon compleet is, staat de prijs al ver van de bodem. Een stop onder het patroon ligt heel ver weg; een krappe stop valt midden in candles die de prijs net heeft doorlopen. Het patroon beschrijft een beweging die al heeft plaatsgevonden, precies op het moment dat je in de verleiding komt om in te stappen.

Wat 5 jaar Bitcoin laat zien

Voor dit patroon heb ik geprobeerd te tellen op dezelfde data als in de andere gidsen: BTC/USDT op 4-uurscandles, van 2021 tot 2025. Een programma zoekt drie grote candles van dezelfde kleur, elk geopend in de body van de vorige en verder gesloten.

Het probleem zit in de instellingen. Je moet bepalen vanaf welke grootte een body "groot" is: een deel van de candle (40, 50 of 60%), een deel van de gemiddelde range van een candle (de ATR over 14 candles), met of zonder daling ervoor. Afhankelijk van die 18 instellingen vond ik tussen 0 en 99 drie witte soldaten in vijf jaar, en tussen 0 en 65 drie zwarte kraaien. Bij 14 van de 18 instellingen minder dan 25 soldaten. Met zo weinig gevallen loopt de toevalsmarge van ongeveer 10 punten tot meer dan 40. En het aandeel gevallen waarin de prijs zes candles later hoger stond, liep van 43% tot 100%, afhankelijk van de instelling.

Als het resultaat afhangt van de gekozen instelling, bewijst de meting niets: je zou kunnen bijstellen tot je het gewenste cijfer krijgt. Ik publiceer dus geen percentage voor het patroon.

Wat ik wel kan meten, is de eenvoudige versie zonder instellingen: drie candles van dezelfde kleur op rij, ongeacht hun grootte. Die behoudt het idee van het patroon: drie periodes op rij gewonnen door dezelfde kant.

Na…	Gevallen	Aangekondigde richting na 6 candles	Aangekondigde richting na 12 candles
drie groene na een daling	532	48,1%	50,8%
zelfde context (referentie)	4.465	52,6%	52,6%
drie rode na een stijging	466	46,1%	47,6%
zelfde context (referentie)	4.760	50,1%	48,4%

Methode: BTC/USDT, 4-uurscandles, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, dus 10.956 candles. Drie groene: drie candles op rij die boven hun opening sluiten; de candle ervoor sluit onder het gemiddelde van de 20 voorgaande slotkoersen en onder het slot van 10 candles eerder. Drie rode: het spiegelbeeld, na een stijging. Aangekondigde richting: hogere prijs na de groene, lagere na de rode. Gemeten vanaf het slot van de derde candle. Referentie: alle candles die drie candles na een candle in dezelfde context liggen. Toevalsmarge bij 95%: ongeveer 4 punten voor de reeksen van drie, 1,5 voor de referenties. Data uit het verleden: die zeggen niets over de toekomst.

Drie groene op rij na een daling kondigden de stijging niet aan. Zes candles later stond de prijs in 48,1% van de gevallen hoger, tegen 52,6% voor willekeurig welke candle in dezelfde situatie: een verschil van 4,5 punten, net buiten de marge. Na twaalf candles valt het verschil binnen de marge. Drie rode na een stijging doen het ook niet beter dan de referentie.

Dat sluit aan bij de gids over Japanse candlesticks: op Bitcoin in 4 uur had een reeks candles van dezelfde kleur eerder de neiging af te breken dan door te lopen. Eén markt, één tijdseenheid: op een ander asset kan het resultaat anders zijn.

Ze met methode traden

Controleer de context. Een echte daling vóór de soldaten, een echte stijging vóór de kraaien.
Wacht op het slot van de derde. Daarvoor heb je alleen twee grote candles.
Bekijk de derde candle. Klein of met een lange lont laat ze een beweging zien die vermoeid raakt.
Meet de afstand tot de stop. Onder het patroon ligt die vaak heel ver. Is de target niet minstens twee keer dat risico waard, sla dan over: de gids over de risk-⁠rewardratio legt de berekening uit.
Verklein je positie als de stop ver weg ligt. De 1%-regel laat zien hoe je hetzelfde risico houdt.
Noteer je beslissing in je dagboek, ook als je niet instapt.

Na drie grote candles is erbuiten blijven vaak de eenvoudigste beslissing: de beweging die het patroon beschrijft, heeft al plaatsgevonden.

Veelgemaakte fouten

Achter de beweging aan rennen. Drie grote groene candles maken dat je wilt instappen voordat het te laat is. Dat is het mechanisme van FOMO.
Drie kleine candles als soldaten tellen.
De lont van de derde candle negeren, die laat zien of de kracht standhoudt tot het slot.
Een krappe stop plaatsen midden in het patroon, waar de prijs net is geweest.
Een elders gelezen succespercentage geloven zonder de definitie, de markt, de periode en het aantal gevallen.

Trainen om niet achter drie candles aan te rennen

Drie grote groene candles geven zin om te kopen. Precies die reflex train je met de training. In TradaZen is elk scenario een echte grafiek uit het verleden, stilgezet op een echte datum, met het vervolg verborgen. Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten". De Stop en de Target staan al voor je klaar: je ziet het risico voordat je bevestigt. Daarna laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo.

De unit "De candle" leert je de body van een candle te beoordelen: "De body van de laatste candle: vastberaden of aarzelend?" Wil je zien hoe alles werkt, lees dan de pagina over de tradingsimulator of doe een paar tradingoefeningen.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de drie witte soldaten?

Een patroon van drie grote groene candles op rij, na een daling. Elke candle opent in de body van de vorige, sluit hoger dan die en dicht bij haar high. Het laat zien dat de kopers drie periodes op rij hebben gedomineerd.

Wat is het verschil tussen drie witte soldaten en drie zwarte kraaien?

Het is hetzelfde patroon, omgekeerd. De drie witte soldaten zijn drie grote groene candles die stijgen na een daling. De drie zwarte kraaien zijn drie grote rode candles die dalen na een stijging.

Zijn de drie witte soldaten betrouwbaar?

Dat kan niemand zeggen zonder precieze definitie. Toen ik ze met een programma zocht op vijf jaar Bitcoin, vond ik tussen 0 en 99 patronen afhankelijk van de instellingen, met resultaten die te sterk van die instellingen afhingen om een percentage te publiceren. De eenvoudige versie, drie groene op rij na een daling, kondigde de stijging niet aan.

Moet je instappen na de derde soldaat?

Niet uit reflex. Als het patroon compleet is, staat de prijs al ver van de bodem, en ligt de stop onder het patroon ook ver weg. Bereken eerst je ratio: is die niet minstens twee keer je risico waard, dan is erbuiten blijven een volwaardige beslissing.

Waarom "wit" als de candles groen zijn?

Op de eerste candlestickgrafieken waren stijgende candles wit, of hol, en dalende zwart. De naam is gebleven, ook al tonen de meeste platforms nu groen en rood.

Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.

TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.