TradaZen
In 20 seconden
- Vorm
- Drie kaarsen: een grote in de richting van de trend, een kleine die aarzelt, een grote in de tegenovergestelde richting.
- Waar
- De morning star onderaan een daling, de evening star bovenaan een stijging.
- Wat het vertelt
- De trend valt stil, daarna wint de andere kant een flink deel van het terrein terug. Het is zeldzaam: 33 morning stars in vijf jaar Bitcoin op 4-uurskaarsen.
- Bevestiging
- De derde kaars sluit voorbij het midden van de body van de eerste.
- Ongeldig
- De prijs gaat terug voorbij het uiterste van de ster.
De morning star en de evening star vertellen hetzelfde verhaal in drie stappen. Een trend beweegt krachtig. Dan valt hij stil: een kleine kaars aarzelt, dat is de ster. Tot slot gaat een grote kaars de andere kant op en wint een flink deel van het verloren terrein terug.
De naam komt uit de sterrenkunde: de morgenster kondigt de dag aan, de avondster de nacht. Het patroon is zeldzaam, en wordt vaak overschat.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Het patroon herkennen
- Een grote kaars in de richting van de trend. De body is minstens de helft van de kaars.
- De ster: een kleine body, die niet terugkomt in de body van de eerste kaars.
- Een grote kaars in de tegenovergestelde richting.
- Het midden van de body van de eerste kaars. De derde kaars moet daarvoorbij sluiten.
Links de morning star, onderaan een daling. Rechts de evening star, bovenaan een stijging.
De klassieke handboeken willen een gap tussen de eerste kaars en de ster. In crypto, dat continu verhandeld wordt, bestaat die gap bijna nooit: de ster opent waar de eerste kaars sloot. Je houdt dan de kern aan: een kleine body die onderaan blijft bij de morning star, bovenaan bij de evening star.
Is de ster een doji, met een bijna afwezige body, dan heet het een doji star. De aarzeling is nog duidelijker, de lezing blijft hetzelfde.
Wat 5 jaar Bitcoin laat zien
Ik heb elke ster gezocht in vijf jaar Bitcoin op 4-uurskaarsen, en daarna gekeken waar de prijs stond zes en twaalf kaarsen na de derde. De referentie: alle kaarsen die volgen op een kaars in dezelfde trend.
| Na… | Gevallen | In de verwachte richting na 6 kaarsen | In de verwachte richting na 12 kaarsen |
|---|---|---|---|
| een morning star (prijs hoger) | 33 | 57,6% | 63,6% |
| willekeurige kaars na een dalende kaars (referentie) | 4.498 | 53,4% | 52,7% |
| een evening star (prijs lager) | 38 | 47,4% | 52,6% |
| willekeurige kaars na een stijgende kaars (referentie) | 4.798 | 51,3% | 48,8% |
Methode: BTC/USDT, 4-uurskaarsen, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, in totaal 10.956 kaarsen. Eerste kaars: body van minstens de helft van de kaars. Ster: body van hoogstens 30% van die van de eerste, die niet meer dan een tiende terugkomt in die body. Derde kaars: tegengestelde richting, slot voorbij het midden van de body van de eerste. De ster komt uit een daling (slot onder het gemiddelde van de laatste 20 slotkoersen en onder dat van 10 kaarsen eerder) of uit een stijging (het omgekeerde). Gemeten vanaf het slot van de derde kaars. Resultaten uit het verleden: ze zeggen niets over de toekomst.
Kijk eerst naar de kolom met gevallen: op 10.956 kaarsen, 33 morning stars en 38 evening stars, ongeveer één van elk per twee maanden.
De morning star lijkt beter te doen dan de referentie: 63,6% na twaalf kaarsen, tegen 52,7%. Maar bij 33 gevallen is de toevalsmarge ongeveer 16 punten in beide richtingen. Het echte aandeel kan overal tussen 47% en 80% liggen. Een conclusie is niet mogelijk.
De evening star doet het niet beter dan de referentie: 47,4% na zes kaarsen, 52,6% na twaalf.
Een zo zeldzaam patroon kan in zijn eentje geen methode dragen. Het is één aanwijzing naast andere, te lezen samen met de trend en de niveaus.
Het patroon met methode traden
- Controleer de context. Een duidelijke trend vóór de eerste kaars.
- Wacht op het slot van de derde kaars. De eerste twee alleen maken nog geen ster.
- Controleer het midden van de body. Een derde kaars die daarvoor stopt, heeft niet genoeg terrein teruggewonnen.
- Zet je stop voorbij het uiterste van het patroon: onder het laagste punt van de morning star, boven het hoogste punt van de evening star.
- Bereken je ratio. Het patroon beslaat drie kaarsen, de stop ligt vaak ver weg. Is de target niet minstens twee keer je risico waard, sla dan over: de risk/reward-ratio bereken je in één regel.
- Noteer de trade in je dagboek, gewonnen of verloren.
Een verre stop vraagt om een kleinere positie om hetzelfde risico te houden. De 1%-regel geeft je de berekening.
Veelgemaakte fouten
- Hem verwarren met de shooting star: de shooting star is één enkele kaars met een lange bovenste lont, na een stijging. De evening star telt er drie.
- Vooruitlopen op de derde kaars: instappen op de ster en gokken op het vervolg, dat is een patroon traden dat nog niet bestaat.
- Denken dat een patroon van drie kaarsen drie keer zo zeker is: meer kaarsen betekent niet meer betrouwbaarheid.
- Onthouden dat het 63,6% is zonder naar de 33 gevallen erachter te kijken. Bij zo'n klein aantal laten een paar gevallen het cijfer al meerdere punten verschuiven.
Oefenen met beslissen zonder het vervolg te zien
Op een afgeronde grafiek springt een ster eruit. Op het moment van beslissen weet je niet of de derde kaars komt. Dat moment moet je trainen.
In TradaZen is elk scenario een echte grafiek uit het verleden, met het vervolg verborgen. Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten", en dan laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo. Om te zien hoe het werkt, lees de pagina over de tradingsimulator. Voor patronen van één of twee kaarsen, zie de hamer-candlestick en de bullish en bearish engulfing.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de morning star en de evening star?
Het is hetzelfde patroon, omgekeerd. De morning star verschijnt onderaan een daling: grote rode, kleine kaars, grote groene. De evening star verschijnt bovenaan een stijging: grote groene, kleine kaars, grote rode.
Is de morning star betrouwbaar?
Met de hier gemeten data valt dat niet te zeggen. In vijf jaar Bitcoin op 4-uurskaarsen verscheen hij maar 33 keer. Het resultaat lijkt beter dan de referentie, maar het verschil blijft binnen de toevalsmarge.
Wat is een doji star?
Een morning of evening star waarvan de middelste kaars een doji is: opening en slot op bijna dezelfde prijs. De aarzeling is sterker, maar je leest het patroon op dezelfde manier en het vraagt om dezelfde derde kaars.
Wat is het verschil tussen een evening star en een shooting star?
De shooting star is één enkele kaars, met een kleine body onderaan en een lange bovenste lont, na een stijging. De evening star is een patroon van drie kaarsen. Beide laten kopers zien die bovenaan stilvallen, maar je leest ze niet op hetzelfde moment.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
