TradaZen
In 20 seconden
- Definitie
- Een prijszone waar de markt al meerdere keren reageerde: de daling stopte er (steun) of de stijging liep er vast (weerstand).
- Waar
- Bij oude bodems en toppen, ronde getallen, de boven- en onderkant van een range.
- Wat het vertelt
- Dat kopers of verkopers op die prijs in actie kwamen. Niet dat ze dat opnieuw zullen doen.
- Bevestiging
- Een duidelijk slot voorbij het niveau zegt meer dan een lont. Op vijf jaar Bitcoin deden noch de opleving noch de doorbraak het beter dan een willekeurige candle.
- Ongeldig
- Bij een aankoop op een steun: een duidelijk slot onder de zone. De stop komt achter het niveau, niet erop.
Steun is een prijs waar een daling al eens stopte. Weerstand is een prijs waar een stijging al eens vastliep. Je ziet ze op elke grafiek, vaak zonder ernaar te zoeken: bodems op één lijn, toppen op dezelfde hoogte.
Ze worden vaak voorgesteld als muren. De prijs zou terugveren op de steun en vastlopen onder de weerstand. Ik heb dat idee getoetst op vijf jaar Bitcoin, en het houdt geen stand. Toch heeft een niveau echt nut: het vertelt je waar je idee niet meer klopt.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Wat steun is, wat weerstand is
- De weerstand: een zone waar de stijging meerdere keren vastliep.
- De steun: een zone waar de daling meerdere keren stopte.
- Een test: de lont komt in de zone, het slot blijft erboven.
- De doorbraak: een duidelijk slot onder de steun.
- De terugkeer: de prijs stijgt terug naar de oude steun en loopt eronder vast. Men zegt dan dat de steun weerstand is geworden.
Een prijs telt omdat mensen hem onthouden. Wie op een bodem kocht, koopt soms op dezelfde plek bij. Wie de beweging miste, wacht op een terugkeer. Wie te hoog kocht, verkoopt zodra de prijs terug is op zijn aankoopprijs. Niets daarvan is gegarandeerd: het zijn gewoontes van een menigte, en een menigte verandert van mening.
Ze tekenen zonder jezelf voor te liegen
- Teken zones, geen lijnen. Een niveau speelt zich zelden op de cent af. Neem de breedte van de lonten die er stopten.
- Tel de contacten. Een prijs die maar één keer is geraakt, is nog geen niveau. Twee duidelijke contacten zijn meer waard dan vijf vage.
- Begin bij het langste tijdsframe. Een niveau dat zichtbaar is op de daggrafiek weegt zwaarder dan een niveau op 15 minuten. Zak daarna af om te verfijnen.
- Geef de voorkeur aan recent. Een bodem van drie jaar geleden telt minder dan een bodem van vorige week.
- Let op ronde getallen: 100, 1.000, 50.000. Daar worden veel orders geplaatst, puur uit gewoonte.
- Stop bij twee of drie niveaus. Een grafiek vol lijnen biedt er altijd wel een om elke trade te rechtvaardigen.
Wat 5 jaar Bitcoin laat zien
Ik stelde dezelfde vraag als bij de candles. Ging de prijs, nadat een niveau was geraakt, vaker de verwachte kant op dan na een willekeurige candle in dezelfde situatie?
Bij de steun is de verwachte richting de opleving: een hogere prijs zes of twaalf candles later.
| Bij de steun | Gevallen | Hoger 6 candles later | Hoger 12 candles later |
|---|---|---|---|
| geraakte steun die standhoudt | 196 | 56,1% | 53,6% |
| steun doorbroken op slotbasis | 177 | 56,5% | 56,5% |
| willekeurige candle in een daling (referentie) | 4.468 | 54,1% | 53,1% |
Bij de weerstand is de verwachte richting de terugval: daarna een lagere prijs.
| Bij de weerstand | Gevallen | Lager 6 candles later | Lager 12 candles later |
|---|---|---|---|
| geraakte weerstand die standhoudt | 292 | 52,7% | 47,9% |
| weerstand doorbroken op slotbasis | 239 | 48,5% | 48,1% |
| willekeurige candle in een stijging (referentie) | 4.760 | 51,9% | 49,5% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, in totaal 10.956 candles. Steun: het laagste punt van de 50 voorgaande candles, ongeveer acht dagen. Zone: dat laagste punt plus een kwart van de gemiddelde range van een candle (de ATR over 14 candles). Geraakt en standhoudend: de lont komt in de zone, het slot blijft boven de steun, en de candle ervoor zat er niet in. Doorbroken: het slot zakt onder de steun, het vorige slot lag erboven. Weerstand: het spiegelbeeld, met het hoogste punt van de 50 candles. Daling: slot onder het gemiddelde van de laatste 20 slotkoersen en onder het slot van 10 candles eerder; stijging: het omgekeerde. Toevalsmarge bij 95%: ongeveer 7 punten op de steunregels, 6 op de weerstandsregels, 1,5 op de referenties. Data uit het verleden: ze zeggen niets over de toekomst.
Een geraakt niveau hield niet beter stand dan toeval. Bij de steun doet de opleving het na zes candles twee punten beter dan de referentie, ruim binnen de marge. Bij de weerstand is het verschil na zes candles hooguit één punt, en na twaalf draait het om.
Ook de doorbraak voorspelde het vervolg niet. Na een slot onder de steun stond de prijs zes candles later in 56,5% van de gevallen hoger, net als na elke willekeurige candle in een daling.
Met het laagste en hoogste punt van de laatste 100 candles blijven de conclusies gelijk. Dit is maar één definitie van vele, getekend door een programma en niet op het oog. Ze volstaat om te laten zien dat een niveau op zich de prijs niet voorspelt. Het is een aanwijzing, geen regel.
Waar dient een niveau dan voor
Een niveau zegt niet waar de prijs heen gaat. Het zegt waar je idee niet meer klopt, en daar begint je plan.
- De stop komt achter het niveau, niet erop. Koop je bij een steun, dan klopt je idee niet meer als de prijs er duidelijk onder sluit. Je stop gaat onder de zone, met wat marge voor de lonten.
- De target komt vóór het volgende niveau. Een aankoop onder een nabije weerstand laat weinig ruimte. Meet de afstand ernaartoe, vergelijk die met je stop en bereken je risk/reward-ratio.
- In het midden valt niets te lezen. Tussen twee niveaus kan de prijs alle kanten op. Daar blijf je vaak beter erbuiten.
- De positiegrootte bereken je daarna, op basis van de afstand tot je stop. De 1%-regel laat de berekening zien.
Een candle lees je ook samen met het niveau waar hij verschijnt. Een hamer op een oude steun vertelt iets anders dan een hamer in het niets, ook al is geen van beide genoeg om te beslissen.
Veelgemaakte fouten
- Het niveau achteraf tekenen, als de opleving al zichtbaar is. Aan de rechterkant van de grafiek, waar jij beslist, heeft de opleving nog niet plaatsgevonden.
- Kopen omdat de prijs een steun raakt. Eén contact is niet genoeg: de cijfers hierboven laten het zien.
- De stop precies op het niveau zetten. Lonten prikken erdoorheen voordat de prijs verdergaat, en je stop wordt geraakt voor een paar punten.
- Het niveau verschuiven om gelijk te houden als de prijs erdoorheen gaat. Een doorbroken niveau is een doorbroken niveau.
- Te veel lijnen tekenen, tot je er een vindt die je goed uitkomt.
Oefenen met niveaus lezen
In TradaZen leert de unit "De range" je een markt lezen die heen en weer gaat tussen twee grenzen. In de eerste twee lessen tekent de app de steun en de weerstand op de grafiek en benoemt ze. In de derde laat ze alleen de lijnen staan. In de vierde niets meer: nu moet je ze zelf zien.
Tijdens je beslissing kun je zelf een horizontale lijn of een rechthoek op de grafiek tekenen. Daarna kies je Long, Short of "Ik blijf erbuiten". Stap je in, dan plaatst de app de stop en de target, en de markt laat zien wat er daarna gebeurde, met een gesimuleerd saldo. Lees voor meer informatie de pagina over tradingoefeningen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen steun en weerstand?
Steun is een zone onder de prijs waar de daling meerdere keren stopte. Weerstand is een zone boven de prijs waar de stijging vastliep. Beide markeren prijzen waar de markt al heeft gereageerd, zonder garantie dat dat opnieuw gebeurt.
Hoe teken je steun en weerstand?
Zoek de bodems en toppen waar de prijs minstens twee keer omdraaide, te beginnen bij het langste tijdsframe. Teken een zone die die lonten afdekt in plaats van een lijn op de cent. Houd twee of drie niveaus over, de meest recente en de duidelijkste.
Wordt doorbroken steun weerstand?
Soms. Als de prijs van onderaf terugkeert naar een oude steun, loopt hij er soms onder vast: dat is de rolwisseling. Niets dwingt hem daartoe. Op vijf jaar Bitcoin voorspelde een doorbraak van de steun niet eens vaker een verdere daling dan toeval.
Hoe vaak moet een niveau geraakt worden?
Twee duidelijke contacten zijn genoeg om van een niveau te spreken. Een prijs die maar één keer is geraakt, is er nog geen. Daarboven maakt elk contact het niveau beter zichtbaar, zonder garantie dat het de volgende keer standhoudt.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
