TradaZen
In 20 seconden
- Definitie
- Niveaus getekend tussen de bodem en de top van een duidelijke beweging, op 23,6, 38,2, 50, 61,8 en 78,6% van de hoogte.
- Oorsprong
- De verhoudingen 0,382 en 0,618 komen uit de rij van Fibonacci. De 50% niet: die is uit gewoonte toegevoegd.
- Tekenen
- Van bodem naar top voor een pullback in een stijging, van top naar bodem voor een opleving in een daling.
- Wat ik heb gemeten
- Over vijf jaar Bitcoin waren de reacties van de koers niet talrijker bij de drie niveaus dan ernaast.
- Valkuil
- De beweging achteraf kiezen, tot een niveau precies op de bodem valt.
De Fibonacci retracement is een van de meest gebruikte tekentools. Je kiest een duidelijke beweging, trekt de tool van bodem naar top, en de grafiek vult zich met lijnen: 38,2%, 50%, 61,8%. Het idee is dat een pullback vaak op een van die lijnen stopt.
Ik heb onderzocht of de koers vaker reageert op deze niveaus dan op de prijzen ernaast. Over vijf jaar Bitcoin is het antwoord nee. De methode heeft grenzen, en die geef ik samen met de cijfers.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Waar de niveaus vandaan komen
De rij van Fibonacci begint met 0 en 1, daarna is elk getal de som van de twee vorige: 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89. Hoe verder je komt, hoe dichter de verhouding tussen twee opeenvolgende getallen bij 0,618 ligt: 55 ÷ 89 = 0,618. Een getal gedeeld door het getal twee plaatsen verder geeft 0,382: 34 ÷ 89 = 0,382. De 23,6% komt van een sprong van drie plaatsen: 21 ÷ 89 = 0,236.
De 50% komt niet uit de rij. Die is toegevoegd omdat een pullback van de helft van een beweging voor iedereen herkenbaar is. De 78,6% is de vierkantswortel van 0,618.
Deze verhoudingen hebben een wiskundige oorsprong, en die zegt niets over de orders die in een markt staan. Als de niveaus ertoe doen, is dat omdat veel traders ernaar kijken en er hun orders plaatsen. Die hypothese kun je testen.
Hoe je een retracement tekent
- De bodem, het begin van de duidelijke beweging.
- De top, het einde ervan.
- Het 38,2%-niveau: de pullback wist 38,2% van de stijging uit.
- Het 50%-niveau.
- Het 61,8%-niveau.
- De reactie: de pullback stopt en de koers trekt weer aan.
Zo teken je hem:
- Kies een duidelijke beweging: een duidelijke stijging of daling, met een bodem en een top die iedereen zou zien.
- Trek de tool van het begin naar het einde van de beweging: van bodem naar top bij een stijging, van top naar bodem bij een daling. Neem de wicks of de slotkoersen, maar altijd hetzelfde.
- Lees de niveaus af: 38,2% voor een lichte pullback, 50% voor een gemiddelde, 61,8% voor een diepe.
- Kijk wat samenvalt: een eerdere support of resistance, een rond getal, een trendlijn.
Voorbeeld: de koers stijgt van 100 naar 150. De beweging is 50. Het 38,2%-niveau ligt op 150 − 19,1, dus 130,9; de 50% op 125; de 61,8% op 150 − 30,9, dus 119,1.
Wat 5 jaar Bitcoin laat zien
Een pullback eindigt altijd ergens, en met drie niveaus op de grafiek is de kans groot dat hij eindigt bij een ervan. Om te weten of die niveaus ertoe doen, moet je ze vergelijken met de prijzen ernaast.
Een programma zoekt elke duidelijke beweging op, en daarna elke reactie tijdens de pullback die volgt: een nieuw laagste punt, gevolgd door een opleving van minstens 1,5%. Voor elke reactie berekent het welk deel van de beweging al is uitgewist. Rond elk niveau legt het een band van twee punten aan weerszijden, bijvoorbeeld van 59,8 tot 63,8% voor de 61,8%, en twee aangrenzende banden van dezelfde breedte, er net boven en er net onder. Als het niveau niet meer telt dan de buren, krijgt zijn band ongeveer een derde van de reacties in deze drie banden.
| Duidelijke beweging van minstens | Opleving van minstens | Getelde reacties | In de band van het niveau |
|---|---|---|---|
| 8% | 1,5% | 578 | 33,2% |
| 8% | 2,5% | 338 | 33,7% |
| 12% | 1,5% | 417 | 34,3% |
| 12% | 2,5% | 260 | 36,2% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot 31 december 2025, dus 10.956 candles. Duidelijke beweging: een stijging of daling van minstens 8% (of 12%) zonder pullback van dezelfde omvang, bepaald op de hoogste en laagste koersen. Pullback: de volgende beweging, tot het uiterste punt ervan. De opleving wordt afgelezen op de candles na het laagste punt, om niet te hoeven raden naar de volgorde van de koersen binnen een candle. Getelde reacties: die in een van de negen banden vallen, op 1.203, 709, 888 en 540 reacties in totaal, afhankelijk van de instelling. Zonder effect van de niveaus krijgt de middelste band er 33,3% van. Toevalsmarge bij 95%: 4 tot 6 punten, afhankelijk van de regel. Data uit het verleden: die zeggen niets over de toekomst.
De niveaus trokken niet meer reacties aan dan hun buren. Met bewegingen van 8% en oplevingen van 1,5% kreeg de band van de niveaus 33,2% van de reacties, tegenover een verwachte derde. De vier instellingen blijven tussen 33,2 en 36,2%, telkens binnen de marge. Met banden van één punt in plaats van twee lopen de aandelen van 29,8 tot 34,5%, nog steeds binnen de marge. Drie willekeurig gekozen niveaus tussen 25 en 75%, op dezelfde manier geteld, scoren gemiddeld net zo veel.
Over het einde van de pullbacks kan ik geen conclusie trekken. Het punt waar de pullback definitief stopt, is voor een trader het belangrijkst. Daarvan zijn er maar 148 in vijf jaar bij bewegingen van 8%, en 63 bij bewegingen van 12%. Teruggebracht tot de banden rond de niveaus blijven er te weinig over: de marge is groter dan 10 punten, en het resultaat draait om van de ene instelling naar de andere. Die cijfers publiceer ik niet.
Deze meting heeft haar grenzen. Het programma kiest de bewegingen volgens vaste regels, terwijl jij kiest wat je ziet, en het kijkt niet of een niveau samenvalt met een eerdere support. Het resultaat laat alleen zien dat Fibonacci-niveaus, systematisch getekend over vijf jaar Bitcoin, zich niet onderscheiden van de prijzen ernaast. Het is een aanwijzing, geen regel.
Waar is de tool dan goed voor
Hij geeft een gemeenschappelijke maat om een pullback te beschrijven. "De koers heeft de helft van de stijging uitgewist" zegt meer dan "hij is flink gedaald". Een pullback die een kwart van de beweging uitwist, laat de stijging bijna intact; een pullback die bijna alles uitwist, lijkt niet meer op een pauze.
Om te beslissen ga je terug naar de gewone referentiepunten. Je stop komt achter de bodem van de pullback, of achter het begin van de beweging als je een groter risico accepteert. Je target ligt vóór de vorige top. De risk/reward-ratio vertelt je dan of de trade zijn risico waard is, en de 1%-regel bepaalt de positiegrootte.
Veelgemaakte fouten
- De beweging achteraf kiezen, tot een niveau precies op de bodem valt. Op een afgeronde grafiek is er altijd een beweging die "werkt".
- Steeds meer niveaus toevoegen: 23,6, 38,2, 50, 61,8, 78,6, en dan de extensies voorbij 100%. Met zeven lijnen raakt de koers er bijna altijd wel een.
- Kopen op het niveau zonder stop, in de hoop op een opleving. Een niveau houdt uit zichzelf niets tegen.
- Van eindpunten wisselen van de ene analyse naar de andere: de ene dag de wicks, de volgende dag de slotkoersen.
- Een niveau behandelen als een exacte prijs. Zelfs voor wie erin gelooft is het een zone, en je stop moet ruimte laten voor de wicks.
Oefenen met het lezen van een pullback
TradaZen tekent geen Fibonacci-niveaus. De unit "De pullback" traint je op hetzelfde moment, de terugkeer van de koers binnen een trend: het 20-gemiddelde dient als referentie in de eerste lessen en verdwijnt daarna. Tijdens je beslissing kun je een horizontale lijn tekenen op een niveau dat je zelf hebt berekend, of op de bodem van de pullback.
Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten". De app plaatst de stop en de target, en daarna laat de markt zien wat hij deed, met een gesimuleerd saldo. Meer weten? Lees de pagina over trading-oefeningen.
Veelgestelde vragen
Hoe teken je een Fibonacci retracement?
Zoek een duidelijke beweging, met een heldere bodem en top. Trek de tool van bodem naar top bij een stijging, van top naar bodem bij een daling. De niveaus 38,2%, 50% en 61,8% worden vanzelf geplaatst, gerekend vanaf de top.
Waarom 61,8%?
Omdat de verhouding tussen twee opeenvolgende getallen in de rij van Fibonacci naar 0,618 gaat, het omgekeerde van de gulden snede. Het getal heeft een wiskundige oorsprong. Niets wijst erop dat de koers er vaker op reageert dan elders.
Teken je Fibonacci op de wicks of op de slotkoersen?
Beide kan. De wicks geven de uitersten van de beweging, de slotkoersen negeren de piek van één enkele candle. Kies een regel en houd je eraan van de ene grafiek naar de andere.
Werkt de Fibonacci retracement?
Over vijf jaar Bitcoin in candles van 4 uur waren de reacties van de koers niet talrijker bij de niveaus dan ernaast, over acht instellingen. De tool blijft nuttig om de diepte van een pullback te beschrijven. Om te beslissen heb je een stop, een target en een ratio nodig.
Wat is het verschil tussen een Fibonacci retracement en een Fibonacci extension?
De retracement meet een pullback binnen de beweging, tussen 0 en 100% van de hoogte. De extension trekt de beweging door voorbij de top, naar 127,2% of 161,8%, en wordt vaak gebruikt om targets te plaatsen. Beide berusten op dezelfde verhoudingen.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
