TradaZen
In 20 seconden
- Definitie
- Een schuine rechte lijn die stijgende bodems (stijgende trend) of dalende toppen (dalende trend) verbindt.
- Tekenen
- Twee punten maken de lijn, het derde bevestigt hem. Geen enkel slot mag er tussen de punten doorheen gaan.
- Doorbraak
- Een slot aan de andere kant van de lijn. Een wick die erdoor steekt is niet genoeg.
- Wat de cijfers zeggen
- Over vijf jaar Bitcoin op 4 uur deden het derde contact en de doorbraak het niet beter dan een willekeurige candle.
- Valkuil
- De lijn achteraf bijstellen zodat hij weer op de nieuwe candles past.
Een trendlijn is een rechte lijn die je met de hand op een grafiek tekent. In een stijgende markt verbindt hij steeds hogere bodems. In een dalende markt steeds lagere toppen. Je hoort ook wel schuine lijn of trendline. Hij laat in één oogopslag de helling van de markt zien, en hij markeert het punt waarop jouw idee over de trend niet meer klopt.
Vaak wordt er meer in gezien: een koers die op de lijn zou terugveren, een doorbraak die een omkeer zou aankondigen. Ik heb beide ideeën gemeten over vijf jaar Bitcoin, en geen van beide deed het beter dan toeval.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Tekenen: twee punten, dan een derde
- De eerste bodem, aan het eind van een terugval.
- De tweede bodem, hoger dan de eerste. Deze twee punten zijn genoeg om de lijn te tekenen.
- Het derde contact: de wick raakt de lijn en het slot blijft erboven. Dit contact bevestigt de lijn.
- De lijn doorgetrokken naar het rechterdeel van de grafiek, waar jij beslist.
- De doorbraak: het eerste slot onder de lijn.
In een dalende trend is alles omgekeerd. De lijn verbindt steeds lagere toppen, boven de candles, en de doorbraak is een slot erboven.
Met een paar regels voorkom je de meeste verkeerde lijnen:
- Kies een conventie en houd je eraan. De wicks of de bodies van de candles, maar niet de wick voor de ene bodem en de body voor de andere.
- Twee punten tekenen, het derde bevestigt. Door twee bodems kun je altijd een lijn trekken. Het derde contact is het eerste dat je niet zelf hebt gekozen.
- Geen enkel slot gaat tussen de punten door de lijn. Sluit een candle eronder tussen je twee bodems, dan beschrijft je lijn de markt niet.
- Bodems met afstand. Twee bodems op drie candles van elkaar geven een willekeurige helling.
- Een houdbare helling. Een bijna verticale lijn breekt bij de eerste terugval. Bijna vlak wordt hij een horizontale support.
Wat hij vertelt
In een stijgende markt stopt elke terugval hoger dan de vorige: kopers komen terug op steeds hogere prijzen. De lijn verbindt die stoppunten. Zolang de terugvallen erboven stoppen, blijft de stijging regelmatig.
Een slot onder de lijn zegt alleen dat de laatste terugval verder ging dan de andere. Daarna kan de koers verder stijgen met een vlakkere helling, of zijwaarts gaan in een range. Twee schuine lijnen die naar elkaar toe lopen vormen een driehoekspatroon. Voortschrijdende gemiddelden lezen dezelfde helling met een berekening.
Wat 5 jaar Bitcoin zegt
Ik stelde twee vragen. Volgde de koers na een derde contact dat standhoudt vaker de trend dan na een willekeurige candle? Ging hij na een doorbraak vaker de andere kant op?
| Gebeurtenis | Gevallen | Verwachte richting | 6 candles later | 12 candles later |
|---|---|---|---|---|
| contact, stijgende lijn | 159 | hoger | 44% | 47,8% |
| doorbraak, stijgende lijn | 242 | lager | 52,9% | 52,9% |
| contact, dalende lijn | 156 | lager | 41,7% | 51,9% |
| doorbraak, dalende lijn | 239 | hoger | 41,8% | 41% |
| willekeurige candle | 10.844 | hoger | 51,1% | 51,5% |
| willekeurige candle | 10.844 | lager | 48,9% | 48,5% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, samen 10.956 candles. Bodem: een low onder de 5 candles ervoor en niet boven de 5 erna, pas 5 candles later bekend, net als op een echte grafiek. Stijgende lijn: twee opeenvolgende bodems, de tweede hoger, zonder slot onder de lijn ertussen, maximaal tien dagen gevolgd. Contact: de wick komt in een zone van een kwart ATR (de gemiddelde beweging van een candle) boven de lijn, het slot blijft erboven, de candle ervoor lag buiten de zone. Alleen het eerste contact telt, het derde punt. Doorbraak: het eerste slot onder de lijn. Dalende lijn: het spiegelbeeld, op de toppen. Toevalsmarge bij 95%: 6 tot 8 punten op de lijnen van het patroon, 1 punt op de referenties. Data uit het verleden zeggen niets over de toekomst.
Het derde contact hield niet beter stand dan toeval. Bij een stijgende lijn stond de koers zes candles later in 44% van de gevallen hoger, tegen 51,1% voor een willekeurige candle. Het verschil wijst zelfs de verkeerde kant op, zonder buiten de marge te komen.
Ook de doorbraak voorspelde het vervolg niet. Onder een gebroken stijgende lijn stond de koers zes candles later in 52,9% van de gevallen lager, vier punten boven de referentie, binnen de marge van 6 punten. Lijnen die al door een derde contact bevestigd waren, deden het niet beter: 50,4% op 133 gevallen. Boven een gebroken dalende lijn daalde de koers zelfs vaker dan hij steeg, maar dat verschil verdwijnt als je de toppen over 8 candles bepaalt.
Ik herhaalde de meting met bodems bepaald over 3 en over 8 candles, en met lijnen die twintig dagen werden gevolgd in plaats van tien. Het aantal gevallen ligt dan tussen 92 en 413, de percentages schuiven een paar punten, en geen enkele instelling geeft een gunstig verschil groter dan de toevalsmarge. Daarom publiceer ik deze cijfers, terwijl ik er geen publiceer over kop-schouders: hier houdt de conclusie stand, welke instelling je ook kiest. Jouw lijn op het oog zal niet die van het programma zijn. Er is geen reden waarom die de koers beter zou voorspellen.
Waar dient de lijn dan voor
De lijn helpt je je plan op te bouwen: hij markeert het punt waarop jouw lezing van de trend niet meer klopt.
- De stop zet je achter de lijn, niet erop. Koop je dicht bij een stijgende lijn, dan klopt je idee niet meer als de koers duidelijk eronder sluit. Neem marge voor de wicks, en onthoud dat de lijn stijgt: bij elke candle ligt hij iets hoger. De gids over de stop loss rekent uit wat een te krappe stop kost.
- De target zet je vóór de laatste top, of vóór de volgende weerstand. Vergelijk die afstand met die van de stop via de risk/reward-ratio.
- De positiegrootte volgt daarna, op basis van de afstand tot de stop, zoals bij de 1%-regel.
- Een doorbraak is geen order. Na een slot onder de lijn wordt de vraag: "waar zou mijn idee van een daling niet meer kloppen?" Is er geen duidelijk antwoord, dan blijf je erbuiten.
Veelgemaakte fouten
- De lijn achteraf tekenen, met de punten die toevallig passen. In het rechterdeel van de grafiek, waar jij beslist, heeft het derde contact nog niet plaatsgevonden.
- De lijn bij elke candle opnieuw tekenen zodat hij nog standhoudt. Een lijn die je verplaatst na een slot eronder, is een gebroken lijn.
- Een wick voor een doorbraak aanzien. Wicks gaan vaak door de lijn en keren dan terug. Alleen het slot telt.
- Tien schuine lijnen tekenen. Er zit er altijd één tussen die de trade rechtvaardigt die je al wilde nemen.
Oefenen met tekenen voordat je het weet
In TradaZen kun je tijdens je beslissing zelf een trendlijn of een horizontale lijn op de grafiek tekenen. Het vervolg is verborgen: je tekent zonder te weten of het derde contact komt. Dan kies je Long, Short of "Ik blijf erbuiten". Stap je in, dan zet de app de stop en de target, en laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo.
De unit "De doorbraak" leert je een echte uitbraak uit een range te onderscheiden van een valse start, dezelfde vraag die een gebroken schuine lijn oproept. Wil je meer weten, lees dan de pagina over tradingoefeningen.
Veelgestelde vragen
Hoe teken je een trendlijn?
In een stijgende markt verbind je twee steeds hogere bodems, op de wicks of op de bodies, maar altijd hetzelfde. Controleer dat geen enkel slot tussen de twee punten onder de lijn komt, en trek hem dan door. In een dalende markt verbind je twee steeds lagere toppen.
Hoeveel punten heb je nodig voor een trendlijn?
Twee punten tekenen de lijn, en twee willekeurige bodems leveren altijd een lijn op. Het derde contact, het eerste dat je niet zelf hebt gekozen, bevestigt hem. Over vijf jaar Bitcoin voorspelde het het vervolg toch niet vaker dan toeval.
Wat doe je als een trendlijn gebroken is?
Niets automatisch. Een slot onder een stijgende lijn zegt dat de laatste terugval verder ging dan de andere. Over vijf jaar Bitcoin daalde de koers daarna in 52,9% van de gevallen, nauwelijks vaker dan na een willekeurige candle.
Teken je een trendlijn op de wicks of op de bodies?
Allebei komt voor. De wicks geven de uitersten van de koers, de bodies negeren losse uitschieters. Houd voor alle punten van een lijn dezelfde conventie aan, en beoordeel de doorbraak op een slot.
Wat is het verschil tussen een trendlijn en een support?
Een support is horizontaal: een prijs waar de daling meerdere keren stopte. Een trendlijn loopt schuin: hij volgt steeds hogere bodems, en het niveau om in de gaten te houden stijgt met de tijd. Beide dienen vooral om je stop te plaatsen.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
