TradaZen
In 20 seconden
- Definitie
- De prijs waarop je uit een verliezende trade stapt, vastgelegd voordat je instapt. Hij bepaalt je risico: 1 R.
- Waar
- Waar je idee niet meer klopt: onder de laatste bodem bij een aankoop, boven de laatste top bij een verkoop, voorbij een niveau.
- Voorbeeld
- Aankoop op 100, laatste bodem op 97, gemiddelde range van een candle 2: stop rond 96, onder de bodem met een halve candle ruimte.
- Valkuil
- Hem krapper zetten om de ratio mooier te maken. Over vijf jaar Bitcoin werd een stop op een halve candle in 72% van de gevallen binnen 24 uur geraakt, bij instappen zonder enige analyse.
De stop-loss is het deel van de trade dat je volledig zelf in de hand hebt. Je bepaalt niet waar de koers heen gaat, maar wel waar je uitstapt als je het mis had. Hij legt vast wat de trade je kan kosten: je "1 R".
De vraag waar hij moet staan heeft een eenvoudig antwoord. De stop komt waar je idee niet meer klopt. Twee valkuilen maken het lastiger: hem te dichtbij zetten, in de gewone ruis van de koers, of hem kiezen op basis van je positiegrootte in plaats van de grafiek.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Zet hem waar je idee niet meer klopt
- De instap.
- De laatste bodem: breekt die, dan klopt het koopidee niet meer.
- De stop, onder de bodem.
- De te krappe stop: die valt in de gewone ruis van de candles.
- De ruimte tussen de bodem en de stop, een fractie van de gemiddelde range van een candle.
Elke trade rust op een idee: "de koers houdt boven deze bodem", "de weerstand is gebroken", "de stijging zet door". De stop komt precies op het punt waar dat idee niet meer standhoudt.
- Bij een aankoop onder de laatste bodem, of onder een support.
- Bij een verkoop boven de laatste top, of boven een weerstand.
- Na een patroon voorbij het uiteinde ervan: onder de wick van een hamer, boven de rechterschouder van een hoofd-schouderpatroon.
- Met wat ruimte. Wicks schieten vaak een paar punten door een niveau heen voordat ze terugkeren. Meestal tel je er een fractie van de gemiddelde range van een candle bij op.
Die gemiddelde range heeft een naam: de ATR, Average True Range. Het is het gemiddelde bereik van de laatste 14 candles, inclusief koerssprongen. Op Bitcoin met candles van 4 uur was die tussen 2021 en 2025 mediaan 1,54% van de koers. Zo kun je in elke markt zeggen wat "krap" of "ruim" is.
Wat een te krappe stop kost
Ik heb de ruis gemeten over vijf jaar Bitcoin. Voor elke candle nam ik een aankoop op het slot aan, zonder enige analyse, met een stop op een vaste afstand eronder. Daarna telde ik hoe vaak een wick die stop raakte in de 6 volgende candles (24 uur) en in de 12 volgende (48 uur).
| Afstand van de stop | Geraakt binnen 24 uur | Geraakt binnen 48 uur |
|---|---|---|
| 0,5 ATR | 72,3% | 81,3% |
| 1 ATR | 48% | 62,4% |
| 1,5 ATR | 32,4% | 47,3% |
| 2 ATR | 22,1% | 35,8% |
| 3 ATR | 10,6% | 20,6% |
| onder het laagste punt van de laatste 10 candles | 36,1% | 47,8% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, in totaal 10.844 instappen. ATR: gemiddelde van de true ranges van de laatste 14 candles, berekend zoals in de app. De stop onder het laagste punt van de laatste 10 candles lag mediaan op 1,47 ATR van de instap. Bij een verkoop, met een stop erboven, zijn de cijfers vrijwel gelijk. Toevalsmarge bij 95%: minder dan een procentpunt. Data uit het verleden: ze zeggen niets over de toekomst.
Deze instappen hebben geen enkele analyse: ze meten wat de markt willekeurig doet. Een stop op een halve candle wordt bijna drie van de vier keer binnen 24 uur geraakt, of je idee nu goed is of niet. Op 1 ATR de helft van de keren. Ruis oordeelt niet over je analyse.
De stop onder de laatste bodem gedraagt zich ongeveer als een stop op 1,5 ATR, zijn mediane afstand. Bij gelijke afstand beschermt hij niet beter dan een andere stop. Zijn enige voordeel is dat hij staat waar het idee niet meer klopt: als hij geraakt wordt, weet je waarom.
Ruim of krap: de positiegrootte maakt het verschil
Een ruimere stop wordt minder vaak geraakt. Hij is daarmee niet veiliger, want hij kost meer als hij geraakt wordt. Om het risico gelijk te houden, moet de positie kleiner worden.
Voorbeeld: rekening van € 10.000, risico van 1%, dus € 100. Stop op 1% onder de instap: positie van € 10.000. Stop op 3%: positie van € 3.333. Wordt de stop geraakt, dan is het verlies in beide gevallen € 100. De volledige berekening staat in de gids over de 1%-regel.
Het andere gevolg gaat over de target. Een stop die twee keer zo ver weg staat, vraagt een target die twee keer zo ver weg ligt om dezelfde risk/reward-ratio te houden. Biedt de grafiek die ruimte niet, dan is de trade zijn risico niet waard. Je slaat hem over, je zet de stop niet krapper.
Een stoporder garandeert de prijs niet
Bij een tussenpersoon neemt een stop-loss de vorm aan van een order met een activeringsniveau. De Autorité des marchés financiers (AMF), de Franse markttoezichthouder, beschrijft er twee soorten op haar pagina over beursorders:
- De order met activeringsniveau (stop market) wordt een marktorder zodra het niveau bereikt is. Hij wordt uitgevoerd, maar de prijs heb je niet in de hand.
- De order met activeringsbereik (stop limit) wordt een limietorder. De prijs heb je in de hand, maar hij wordt misschien niet uitgevoerd, of maar gedeeltelijk.
De ombudsman van de AMF beschrijft het geval van een belegger wiens verkooporders met activeringsniveau, op € 12,03 en € 11,98, werden uitgevoerd op € 11,42, na een eerste evenwichtskoers, de fixing, van € 11,34. Zijn dossier wijst erop: bij sterke volatiliteit kan de order ver onder het niveau worden uitgevoerd. Je werkelijke verlies kan dus groter zijn dan de geplande R.
De methode, stap voor stap
- Schrijf je idee op in één zin, voordat je instapt.
- Zoek de prijs die het onjuist maakt: een bodem, een top, een niveau.
- Tel er wat ruimte bij op voor de wicks, een fractie van de ATR.
- Zoek een target op de grafiek en bereken de ratio. Is die te laag, dan geen trade.
- Bereken de positiegrootte op basis van de afstand tot de stop.
- Zet hem nooit verder weg. Je mag hem dichterbij zetten om het risico te verkleinen, nooit verder weg om te blijven hopen.
- Noteer in je tradingdagboek of de stop geraakt werd door ruis of door een echte invalidatie.
Veelgemaakte fouten
- Hem krapper zetten om de ratio mooier te maken. Op papier stijgt de ratio, in werkelijkheid wordt de stop geraakt.
- Hem kiezen op basis van de positiegrootte: eerst een rond bedrag, daarna een stop "waar hij past". De stop moet van de markt afhangen, niet van je rekening.
- Hem verder wegzetten als de koers in de buurt komt. Het verlies wordt groter dan de geplande R en heeft geen grens meer. Het is een van de signalen van tilt.
- Hem in je hoofd houden. Over een mentale stop ga je onderhandelen op precies het moment dat je hem zou moeten uitvoeren.
- Hem precies op de bodem of het niveau zetten. Wicks prikken erdoorheen voordat ze terugkeren, en de stop wordt geraakt voor een paar punten.
Oefenen met je stop plaatsen
In TradaZen vraagt de les "Positiegrootte" je wat er gebeurt als je een rond bedrag neemt en daarna de stop zet waar hij past. Het antwoord van de app: je "zet de stop op je rekening in plaats van op de markt". De les "Het plan en het dagboek" herinnert je eraan dat een trade waarvan de stop niet vóór de instap vastligt een gok is, en dat je die niet neemt.
In de Training zet de app na je keuze voor Long of Short de Stop op 1 ATR van de instap en de Target op 2 ATR. Je bevestigt, of je bedenkt je. Raakt een candle zowel de Stop als de Target, dan telt de Stop. Opent de koers al voorbij de Stop, dan stap je uit op de opening en is het verlies groter dan 1 R. In de vrije replay ga je candle voor candle vooruit en kun je je stop naar break-even verplaatsen. Meer weten? Lees de pagina over de tradingsimulator.
Veelgestelde vragen
Waar plaats je een stop-loss?
Waar je trade-idee niet meer klopt: onder de laatste bodem bij een aankoop, boven de laatste top bij een verkoop, of voorbij een support of weerstand. Tel er wat ruimte bij op voor de wicks, een fractie van de gemiddelde range van een candle.
Hoe ver moet een stop-loss staan?
Er bestaat geen universele afstand: die hangt af van de grafiek. Meet hem in ATR, de gemiddelde range van een candle. Over vijf jaar Bitcoin op 4 uur, bij willekeurige instappen, werd een stop op 0,5 ATR in 72% van de gevallen binnen 24 uur geraakt, een stop op 2 ATR in 22% van de gevallen.
Moet je je stop-loss verplaatsen?
Alleen om het risico te verkleinen: dichterbij zetten, of naar de instapprijs schuiven als de trade vooruitgang heeft geboekt. Nooit om hem verder weg te zetten. Een verplaatste stop is geen stop meer, en het verlies wordt groter dan de geplande R.
Garandeert een stop-loss de uitstapprijs?
Nee. Een order met activeringsniveau wordt een marktorder zodra het niveau bereikt is. Maakt de koers een sprong, dan wordt hij lager uitgevoerd, soms veel lager, zoals de AMF benadrukt.
Mentale stop of geplaatste stop?
Een geplaatste stop wordt zonder jou uitgevoerd. Een mentale stop hangt af van je beslissing op het slechtste moment, als de koers nadert en de neiging om af te wachten groeit. Wil je oefenen in discipline, plaats hem dan.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
