In 20 seconden
- Definitie
- De verhouding tussen de positiegrootte en de vastgezette inleg, de margin.
- Berekening
- Positie = inleg × hefboom. Daling die de inleg uitwist = 100% ÷ hefboom.
- Voorbeeld
- € 100 inleg met hefboom 20: een positie van € 2.000, uitgewist door een daling van 5%.
- Limieten in Europa
- Voor CFD's die aan particulieren worden verkocht: van 30 op belangrijke valutaparen tot 2 op crypto-activa.
- Valkuil
- Uitgaan van de inleg in plaats van de stop: de liquidatie wordt dan je stop.
Met een hefboom neem je een grotere exposure dan het geld dat je inzet. Je stort een inleg, de margin, en de tussenpersoon laat je een positie openen die meerdere keren groter is. Je resultaat wordt over de hele positie berekend: een kleine koersbeweging wordt een grote beweging op je rekening, in beide richtingen.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee. Met een hefboom kan het verlies op een trade groter zijn dan de inleg voor die trade.
De berekening
- De instap, bij aankoop.
- De drempel die de inleg uitwist bij hefboom 20: 5% onder de instap.
- De drempel bij hefboom 10: 10% onder de instap.
- De drempel bij hefboom 5: 20% onder de instap.
- Een wick die door de eerste twee drempels gaat. De koers eindigt boven de instap, maar de posities met hefboom 10 en 20 zijn al gesloten.
Drie formules: positie = inleg × hefboom, resultaat = koersverandering × positie, en daling die de inleg uitwist = 100% ÷ hefboom.
| Hefboom | Positie bij € 100 inleg | Daling die de inleg uitwist |
|---|---|---|
| 2 | € 200 | 50% |
| 5 | € 500 | 20% |
| 10 | € 1.000 | 10% |
| 20 | € 2.000 | 5% |
Voorbeeld: € 100 inleg, hefboom 10, aankoop op 50.000. Je positie is € 1.000 waard. Een daling van 2% kost je € 20, oftewel 20% van je inleg. Op 45.000, 10% lager, is die € 100 weg. De hefboom vergroot stijgingen ook, in dezelfde verhouding.
Margin, margin call en liquidatie
De margin is het geld dat de tussenpersoon vasthoudt als onderpand voor je positie: de positiegrootte gedeeld door de hefboom. Als je verliezen daarop inteeren, vraagt hij je om bij te storten (de margin call) of sluit hij de positie gedwongen. Die gedwongen sluiting heet liquidatie.
Die volgt meestal al voordat de hele inleg weg is, omdat de tussenpersoon een minimale margin eist om de positie open te houden. De drempels van 100% ÷ hefboom zijn dus een gunstig scenario.
In Europa worden posities in CFD's die aan particulieren worden verkocht gesloten zodra de margin van de rekening tot 50% van het vereiste minimum daalt, en het saldo van de rekening kan niet negatief worden. Een trade kan dus meer verliezen dan zijn eigen margin, maar niet meer dan de rekening.
De limieten voor particulieren in Europa
Op 27 maart 2018 heeft de Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) de hefboom op CFD's beperkt die aan particulieren worden verkocht, afhankelijk van de onderliggende waarde:
| Onderliggende waarde van de CFD | Maximale hefboom |
|---|---|
| Belangrijke valutaparen | 30 |
| Overige valutaparen | 20 |
| Goud | 20 |
| Belangrijke aandelenindices | 20 |
| Grondstoffen behalve goud | 10 |
| Overige indices | 10 |
| Aandelen en overige | 5 |
| Crypto-activa | 2 |
In Frankrijk heeft de Autorité des marchés financiers (AMF), de Franse markttoezichthouder, deze maatregel blijvend overgenomen vanaf 1 augustus 2019: hefboomlimieten, sluiting van posities per rekening, verbod op een negatief saldo, risicowaarschuwing.
Platforms zonder vergunning in Frankrijk bieden veel hogere hefbomen aan: de AMF publiceert hun namen op haar zwarte lijsten.
Wat 5 jaar Bitcoin laat zien
Voor elke candle heb ik een aankoop op het slot verondersteld, zonder enige analyse, met hefboom 2, 5, 10 of 20. Daarna heb ik geteld hoe vaak een wick binnen de volgende dag, week of maand de drempel raakte die de inleg uitwist.
| Hefboom | Daling die de inleg uitwist | Binnen 1 dag | Binnen 7 dagen | Binnen 30 dagen |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 50% | 0% | 0% | 0% |
| 5 | 20% | 0,1% | 3,7% | 17,6% |
| 10 | 10% | 1,8% | 17,2% | 46,9% |
| 20 | 5% | 10,1% | 44% | 71,3% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, instappen van januari 2021 tot december 2025, dus 10.676 aankopen die elk 30 dagen zijn gevolgd. Geen kosten, geen financiering, geen minimale margin, geen stop. Toevalsmarge bij 95%: minder dan een procentpunt. Data uit het verleden zeggen niets over de toekomst.
Met hefboom 20 verloor één op de tien aankopen binnen een dag de volledige inleg, en bijna één op de twee binnen een week. Met hefboom 10 bijna één op de twee binnen een maand. Hefboom 2 heeft in deze periode nooit een aankoop binnen 30 dagen uitgewist.
Deze instappen overlappen elkaar: één en dezelfde daling telt mee voor alle candles die eraan voorafgaan, en de werkelijke foutmarge is groter dan een procentpunt. Met hefboom 20 verloor in 59 van de 60 onderzochte maanden minstens één aankoop binnen zeven dagen de volledige inleg.
De mediaan van de grootste daling die een aankoop te verduren kreeg, was 1,5% binnen een dag, 4,3% binnen een week en 9,2% binnen een maand. Met hefboom 10 ligt de drempel van 10% nauwelijks verder dan die gewone daling.
Bij verkopen liggen de cijfers dicht bij elkaar: 9,9%, 45,5% en 76,5% met hefboom 20. Over 30 dagen wiste zelfs hefboom 2 2,6% van de verkopen uit, omdat de koers in 2021 en in 2024 binnen een maand 50% steeg.
De sluitingsregel van de ESMA sluit de positie eerder, bij de helft van de inleg als de rekening alleen die margin bevat. Bij hefboom 2, de limiet voor CFD's op crypto-activa, volstaat dan een daling van 25%: 9,7% van de aankopen zou die binnen 30 dagen hebben meegemaakt.
Begin bij de stop, niet bij de hefboom
Je risico bepaal je met de stop en de positiegrootte. De hefboom dient alleen om die grootte mogelijk te maken.
Voorbeeld met de 1%-regel: rekening van € 10.000, € 100 risico. Stop 2% onder de instap: positie van € 5.000, geen hefboom nodig. Stop op 0,5%: positie van € 20.000, oftewel hefboom 2 op de rekening. Als de stop wordt geraakt, verlies je in beide gevallen € 100.
- Zet je stop loss op het punt waar je idee niet meer klopt.
- Bereken je positiegrootte: geriskeerd bedrag ÷ afstand tot de stop.
- Leid de benodigde hefboom af: positiegrootte ÷ kapitaal van de rekening.
- Controleer de liquidatiedrempel. Die moet ruim voorbij je stop liggen, financieringskosten meegerekend.
Veelgemaakte fouten
- Denken in inleg: "ik riskeer maar € 100". Met hefboom 20 is die € 100 weg bij een daling van 5%.
- De maximale hefboom nemen omdat die wordt aangeboden. De limiet is een wettelijke grens. Niets verplicht je om er in de buurt te komen.
- Traden zonder stop. De liquidatie wordt dan je stop, en dat is de slechtst geplaatste: hij hangt af van je inleg, niet van de grafiek.
- De hefboom verhogen om verlies terug te halen, een van de tekenen van tilt. In het onderzoek van de AMF leden de grootste orders, hefboom inbegrepen, de grootste verliezen.
Oefenen met het berekenen van je positiegrootte
In TradaZen leer je in de unit "Positiegrootte" de grootte te berekenen waarmee precies 1% van je rekening op het spel staat, stop meegerekend. In het menu van de app vind je ook een tool "Positiegrootte" die je grootte voor 1 R berekent.
In de Training zet de app na je keuze voor Long of Short de Stop en de Target, en toont wat je op het spel zet. Opent de koers al voorbij de Stop, dan volgt de exit bij de opening en is het verlies groter dan 1 R, op een gesimuleerd saldo. Lees voor meer informatie de pagina over de tradingsimulator.
Een simulator heeft zijn grenzen. Hij bootst de emotie van echt geld niet helemaal na, en een goede analyse op een grafiek uit het verleden zegt niets over een toekomstig resultaat. TradaZen plaatst geen orders, beheert je geld niet en geeft geen beleggingsadvies.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je de hefboom?
Deel de grootte van je positie door de inleg die je vastzet: € 1.000 positie bij € 100 margin is hefboom 10. De daling die de inleg uitwist is 100% gedeeld door de hefboom, dus 10% bij hefboom 10 en 5% bij hefboom 20.
Wat is de maximale hefboom die in Europa is toegestaan?
Voor CFD's die aan particulieren worden verkocht, heeft de ESMA in 2018 limieten vastgesteld van 30 voor belangrijke valutaparen tot 2 voor crypto-activa. De AMF past ze in Frankrijk sinds 1 augustus 2019 blijvend toe.
Kun je met een hefboom meer verliezen dan je inleg?
Op een trade wel: het verlies kan groter zijn dan de margin van die positie en de rest van de rekening aantasten. Voor CFD's die in Europa aan particulieren worden verkocht, kan het saldo van de rekening niet negatief worden. Voor forex buiten dat kader wijst de AMF erop dat de verliezen groter kunnen zijn dan het belegde bedrag.
Welke hefboom kies je als beginner?
Er is geen getal dat voor iedereen geldt: de hefboom kies je niet als eerste. Zet je stop, bereken je positiegrootte op basis van je risico per trade, en de hefboom volgt daaruit. Om te leren is een gesimuleerd saldo genoeg, zonder hefboom.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.


