TradaZen
In 20 seconden
- Definitie
- De Relative Strength Index vergelijkt het gemiddelde van de stijgingen met dat van de dalingen over 14 candles, op een schaal van 0 tot 100.
- Berekening
- RSI = 100 − 100 ÷ (1 + gemiddelde stijging ÷ gemiddelde daling).
- Zones
- Boven 70: overgekocht. Onder 30: oververkocht. Dit zijn afspraken om hem te lezen.
- Wat hij vertelt
- De snelheid van de recente beweging. Een hoge RSI zegt dat de koers snel gestegen is, niet dat hij gaat dalen.
- Valkuil
- Verkopen omdat de RSI boven 70 komt. Over vijf jaar Bitcoin bleef de koers vaker stijgen.
De RSI is de indicator die je als eerste onder een grafiek zet. Hij bestaat uit één lijn van 0 tot 100 en twee drempels: 70 bovenaan, 30 onderaan. De uitleg die je overal leert, is eenvoudig. Boven 70 is de markt te hard gestegen en volgt er een correctie. Onder 30 is hij te hard gedaald en volgt er een herstel.
Over vijf jaar Bitcoin klopt de helft van die uitleg niet. De andere helft klopt maar net.
Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.
Wat de RSI meet
De RSI, voluit Relative Strength Index, werd in 1978 voorgesteld door J. Welles Wilder. Hij vergelijkt twee gemiddelden over de laatste 14 candles: dat van de stijgingen van slotkoers tot slotkoers, en dat van de dalingen.
RSI = 100 − 100 ÷ (1 + RS), waarbij RS het gemiddelde van de stijgingen gedeeld door het gemiddelde van de dalingen is.
Voorbeeld: over 14 candles zijn de stijgingen gemiddeld 2 en de dalingen 1. RS is dan 2, en de RSI 100 − 100 ÷ 3, dus 66,7. Verdwijnen de dalingen, dan gaat de RSI richting 100; verdwijnen de stijgingen, dan richting 0. Beide gemiddelden worden afgevlakt volgens de methode van Wilder: elke nieuwe candle telt voor een veertiende mee.
De RSI meet dus de snelheid en de regelmaat van de recente beweging. Over het einde ervan zegt hij niets.
- De koers.
- De RSI, onder de grafiek getekend, tussen 0 en 100.
- De zone boven 70, overgekocht genoemd.
- De zone onder 30, oververkocht genoemd.
- Een overgekochte situatie die aanhoudt: de RSI blijft boven 70 terwijl de koers verder stijgt.
De instellingen verschillen: standaard 14 candles, soms 9 of 21; drempels op 70 en 30, soms op 80 en 20. Houd bij elke analyse dezelfde aan.
Wat 5 jaar Bitcoin laat zien
Ik heb elke keer geteld dat de RSI een van zijn zones binnenging, en daarna gekeken naar de koers zes en twaalf candles later. De klassieke uitleg verwacht: een hogere koers na oververkocht, een lagere na overgekocht. Elke groep wordt vergeleken met zijn eigen referentie, genomen in dezelfde situatie.
| Na… | Gevallen | Klassieke richting na 6 candles | Klassieke richting na 12 candles |
|---|---|---|---|
| RSI zakt onder 30 | 169 | 61,5% | 58% |
| RSI komt terug boven 30 | 169 | 56,2% | 49,7% |
| willekeurige candle in een daling (referentie, hogere koers) | 4.468 | 54,1% | 53,1% |
| RSI stijgt boven 70 | 172 | 45,9% | 49,4% |
| RSI komt terug onder 70 | 172 | 50% | 48,3% |
| willekeurige candle in een stijging (referentie, lagere koers) | 4.760 | 51,9% | 49,5% |
Methode: BTC/USDT, candles van 4 uur, openbare data van Binance, van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025, in totaal 10.956 candles. RSI over 14 candles, afvlakking volgens Wilder. Een geval is het passeren van een drempel, niet elke candle binnen de zone. Daling: slotkoers onder het gemiddelde van de laatste 20 slotkoersen en onder dat van 10 candles eerder; stijging: het omgekeerde. Toevalsmarge bij 95%: ongeveer 7,5 punten bij de doorbraken, 1,5 bij de referenties. Historische data: ze zeggen niets over de toekomst.
Oververkocht gaf een klein voordeel, op de grens van toeval. Na een daling onder 30 stond de koers zes candles later in 61,5% van de gevallen hoger, tegenover 54,1% voor een willekeurige candle in een daling. Het verschil, 7,4 punten, raakt de marge maar net. Na twaalf candles zakt het naar vijf punten, onder de marge. Wachten tot de RSI de zone weer verlaat, de vaak aangeraden "bevestiging", deed het slechter.
Overgekocht kondigde geen daling aan. Na een stijging boven 70 stond de koers zes candles later in 54,1% van de gevallen hoger. Van de 811 candles die sloten met een RSI boven 70, stond de koers twaalf candles later in 58,6% van de gevallen hoger, tegenover 51,5% voor een willekeurige candle. Die candles volgen elkaar vaak op, dus het verschil is iets minder solide dan de marge van 3,4 punten doet vermoeden. In deze periode beschreef een hoge RSI eerder een sterke markt dan een uitgeputte.
Een kanttekening: Bitcoin is tussen die twee data bijna verdrievoudigd, van 29.278 naar 87.648 dollar. Een markt in een onderliggende stijging duwt de cijfers die kant op. Op een andere markt of in een andere periode kan de uitkomst anders zijn. Het is een aanwijzing, geen regel.
Lees hem met een methode
- Lees eerst de koers. De RSI wordt eruit berekend: hij bevat geen informatie die de grafiek niet al heeft.
- Plaats de RSI binnen de trend. In een sterke stijging kan hij dagenlang boven 70 blijven. Wie alleen daarom verkoopt, gaat voor de beweging staan.
- Zie oververkocht als context, niet als instapmoment. Een koers die flink gedaald is, kan nog verder dalen.
- Beslis op basis van een niveau. Je instap, je stop en je target zet je op de grafiek: een dal, een top, een support of weerstand.
- Bereken de verhouding en de positiegrootte voordat je instapt: de risk-rewardverhouding, daarna de 1%-regel.
Divergentie, in het kort
Je spreekt van divergentie wanneer de koers een nieuw dieptepunt maakt en de RSI een minder diep dieptepunt. Bovenaan is het omgekeerd. De beweging gaat door, maar minder snel. Veel traders zien daarin een naderende ommekeer.
Ik heb die hier niet gemeten. Het herkennen ervan hangt af van instellingen: vanaf wanneer telt een dal, hoeveel candles tussen twee dalen. Een uitkomst die verandert met de instellingen bewijst niets. Onthoud dat een beweging die vertraagt geen beweging is die stopt.
Veelgemaakte fouten
- Verkopen omdat de RSI boven 70 komt. Over vijf jaar Bitcoin bleef de koers vaker stijgen.
- Kopen omdat de RSI onder 30 zakt, zonder stop of niveau. Het gemeten voordeel is klein, en een sterke daling houdt de RSI lang laag.
- Indicatoren stapelen die hetzelfde zeggen. RSI, stochastic en andere oscillatoren komen allemaal uit dezelfde koersen.
- Instellingen blijven wijzigen tot je er een vindt die op de grafiek uit het verleden "werkte".
Train het lezen van de koers
TradaZen toont geen RSI. De lessen tekenen hooguit twee gemiddelden of twee niveaus en halen ze daarna weg: je leert de kale koers lezen, de grootte van de candles, hun snelheid, de afstand tot het laatste dal. Dat is precies wat de RSI in één lijn samenvat. Voor gemiddelden kun je de gids over voortschrijdende gemiddelden lezen.
In de training lees je een echte grafiek op een echte datum, met het vervolg verborgen. Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten", de app zet de stop en de target, en daarna laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo. Meer weten? Lees de pagina over trading-oefeningen.
Veelgestelde vragen
Hoe lees je de RSI?
De RSI loopt van 0 tot 100. Boven 70 is de koers de laatste 14 candles snel gestegen; onder 30 is hij snel gedaald. Die zones beschrijven een beweging, ze zeggen niet dat die omkeert. Lees hem samen met de trend en de niveaus op de grafiek.
Welke instelling kies je voor de RSI?
De oorspronkelijke instelling, 14 candles, is ook de meest gebruikte. Een kortere instelling maakt de RSI onrustiger en laat hem vaker in de zones komen; een langere vlakt hem af. De juiste instelling is de instelling die je aanhoudt.
Betekent een RSI boven 70 dat je moet verkopen?
Nee. Over vijf jaar Bitcoin op candles van 4 uur stond de koers, nadat de RSI boven 70 kwam, zes candles later vaker hoger dan lager. Een hoge RSI beschrijft een markt die snel stijgt.
Wat is een RSI-divergentie?
De koers maakt een nieuwe top en de RSI een lagere top dan de vorige, of de koers maakt een nieuw dal en de RSI een hoger dal. Het laat zien dat de beweging vertraagt. Vertragen betekent niet stoppen.
Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.
TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.
