Tradingplan: een eenvoudig sjabloon om over te nemen

In 20 seconden

Definitie

De regels voor je trades, met een koel hoofd opgeschreven vóór de sessie.

Inhoud

Markten, timeframe, instapvoorwaarden, stop, target, positiegrootte, stopregels, evaluatie.

Voorbeeld

1 % risico per trade, een target van minstens 2 R, stoppen na drie verliezen op een dag.

Met het dagboek

Het plan zegt wat je gaat doen, het dagboek noteert wat je hebt gedaan. De evaluatie vergelijkt de twee.

Valkuil

Het aanpassen tijdens de sessie, net na een verlies.

Een tradingplan past op één pagina. Het zegt wat je tradet, wanneer je instapt, waar je uitstapt, hoeveel je riskeert en wanneer je stopt. Je schrijft het met een koel hoofd, vóór de sessie, zodat je die dingen niet hoeft te beslissen terwijl de koers beweegt.

Het doel is je methode meetbaar te maken. Als elke trade dezelfde regels volgt, kan je dagboek laten zien of die regels standhouden. Zonder plan weet je niet of je verliezen uit de methode komen of uit de momenten waarop je ervan afweek. Een plan maakt een methode daarmee nog niet winnend.

Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Trading brengt een hoog risico op verlies van kapitaal met zich mee.

Wat een plan vooraf vastlegt

1. De instapvoorwaarde, vooraf opgeschreven: hier een afwijzing in een supportzone.
2. De instap.
3. De stop, onder de zone, waar het idee niet meer klopt.
4. De target, vóór de volgende weerstand, op twee keer de afstand van de stop.
5. De stopregel: na drie verliezen op rij stopt de sessie, ook als er nog andere kansen voorbijkomen.

De eerste vier punten beschrijven een trade. Het vijfde beschrijft de sessie. Een plan dat alleen over trades gaat, vergeet het moment waarop je het slechtst oordeelt: het einde van een reeks verliezen.

Het sjabloon om over te nemen

Een schrift, een notitie op je telefoon of een spreadsheet is genoeg. Vul elke regel in vóór de sessie en verander hem niet tijdens.

• Markt en timeframe. Eén markt om te beginnen, één timeframe om op te beslissen. Wat je vaak ziet, herken je beter.
• Instapvoorwaarde. Een zin die iemand anders op de grafiek kan controleren. "Als het lijkt te stijgen" is niet te controleren. "Een candle die de support afwijst en erboven sluit, in een stijgende trend" wel.
• Geen trade als. De lijst met situaties waarin je erbuiten blijft. De nuttigste: als je geen duidelijke plek vindt waar je idee niet meer zou kloppen.
• Stop en target. De stop staat waar het idee niet meer klopt, de target waar de markt een reden heeft om te stuiten. De gids over de stop loss legt de plaatsing uit.
• Minimale ratio. Is de target niet twee keer het risico waard, dan geen trade. De berekening staat in de gids over de risk/reward-⁠ratio.
• Risico per trade. Een percentage van de rekening, waaruit je de positiegrootte afleidt. De berekening staat in de 1%-regel.
• Stops. Een aantal verliezen of een bedrag per dag, en daarna per week. Bereikt? Dan sluit je af, zonder te onderhandelen.
• Evaluatie. Een vast moment om je dagboek terug te lezen en te beslissen of een regel moet veranderen.

De getallen in het sjabloon zijn een voorbeeld, geen aanbeveling. Kies je eigen getallen, schrijf ze vóór de sessie op en kom er tijdens niet meer aan.

De cijfers achter elke regel

Elke regel in het sjabloon steunt op een gemeten of gepubliceerd cijfer.

• Het risico per trade. Bij 1 % per trade houd je na tien verliezen op rij 90,4 % van de rekening over. Bij 5 % blijft er 59,9 % over.
• Verliesreeksen. Met 40 % winnende trades bereikt de langste verliesreeks over 200 trades in drie van de vier gevallen acht of meer. De mediaan is negen, volgens een simulatie van 20.000 reeksen van 200 trades. De stopregel maakt die reeksen niet korter. Hij voorkomt dat je er trades aan toevoegt die je uit emotie neemt.
• De stop. Over vijf jaar Bitcoin op candles van 4 uur werd een stop op een halve candle van de instap in 72,3 % van de gevallen binnen 24 uur geraakt, over 10.844 instappen zonder enige analyse. Toevalsmarge bij 95 %: minder dan één procentpunt. Dit zijn historische gegevens: ze zeggen niets over de toekomst. De regel "onder de bodem, plus een marge" houdt de stop weg van die ruis.
• De ratio. Met een target op 2 R moet je vaker dan één op de drie keer gelijk hebben om quitte te spelen, kosten niet meegerekend.
• Het aantal trades. In de studie van de AMF, de Autorité des marchés financiers (de Franse marktautoriteit), gepubliceerd in 2014, verloren klanten die in vier jaar minstens 250 orders hadden geplaatst gemiddeld 18.741 €. Boven de 5.000 orders liep het gemiddelde verlies op tot 75.394 €. Een strikte instapvoorwaarde en een daglimiet verlagen het aantal orders. De gids waarom traders verliezen bespreekt de studie in detail.

Koppel het aan je dagboek en je evaluatie

Het plan zegt wat je gaat doen. Het tradingdagboek noteert wat je hebt gedaan, en de eerste vraag gaat over het plan: "Zat je binnen je plan?"

1. Vóór de sessie lees je je plan terug. Een minuut is genoeg.
2. Tijdens neem je alleen de trades die het toestaat. Twijfel betekent "nee".
3. Na elke trade noteer je in je dagboek of je binnen het plan zat, je reden om in te stappen in één zin, en het resultaat in R.
4. Elke week vergelijk je het resultaat van de trades binnen het plan met dat van de trades erbuiten.
5. Verander telkens maar één regel, en kijk daarna een paar weken voordat je een andere verandert.

Eén week is te kort om een regel te beoordelen: acht of negen verliezen op rij komen voor bij een correcte methode. Oordeel op basis van enkele tientallen trades, genoteerd in R.

Veelgemaakte fouten

• Een plan van drie pagina's. Je leest het niet terug, dus je volgt het niet. Eén pagina, korte zinnen.
• Vage voorwaarden, die je kunt verbuigen om elke instap te rechtvaardigen.
• Het plan tijdens de sessie aanpassen, meestal net na een verlies. Dat is een van de signalen van tilt.
• De regel "geen trade" vergeten. Erbuiten blijven hoort net zo goed bij het plan als instappen.
• Het plan van een ander kopiëren. Zijn markten, zijn tijden en zijn verliestolerantie zijn niet de jouwe.
• Het plan beoordelen op het resultaat van één week in plaats van te controleren of je het hebt gevolgd.

Oefen met het volgen van een plan

In TradaZen herinnert de unit "Het plan en het dagboek" je eraan dat een trade waarvan de stop niet vóór de instap vastligt een gok is, en dat je die niet neemt. De unit "De positiegrootte" leert je de grootte te berekenen die precies 1 % van de rekening op het spel zet, stop inbegrepen.

In de training lees je een echte grafiek op een echte datum, met de rest verborgen. Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten", de app plaatst de stop en de target, en daarna laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo. Dat is een goede plek om een opgeschreven instapvoorwaarde te testen: je past hem toe, of je blijft erbuiten. Met het dagboek in de app noteer je je echte trades in een paar seconden, en je kunt ze als CSV exporteren voor je evaluatie. Wil je meer weten, lees dan de pagina over de tradingsimulator.

Een simulator heeft zijn grenzen. Hij bootst de emotie van echt geld niet helemaal na, en een goede lezing van een historische grafiek zegt niets over een toekomstig resultaat. TradaZen plaatst geen orders, beheert je geld niet en geeft geen beleggingsadvies.

Veelgestelde vragen

Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.

TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.