Tóm tắt 20 giây
- Định nghĩa
- Nỗi sợ bỏ lỡ một con sóng giá, khiến bạn vào lệnh quá muộn hoặc không có kế hoạch.
- Dấu hiệu
- Vào lệnh sau nhiều cây nến cùng hướng, không viết sẵn điểm cắt lỗ, với khối lượng lớn hơn bình thường.
- Ví dụ
- Giá đi từ 100 lên 110 trong ba cây nến. Bạn mua ở 110, đáy gần nhất ở 100: điểm cắt lỗ hợp lý thấp hơn 10 điểm.
- Cái bẫy
- Tin rằng bỏ lỡ một con sóng là một khoản lỗ. Một lệnh không vào chẳng tốn gì cả.
Giá chạy mà không có bạn. Một cây nến xanh, rồi thêm một cây nữa. Bạn không hề dự tính lệnh này, nhưng nhìn giá tiếp tục đi lên trở nên khó chịu đến mức không chịu nổi, nên bạn vào lệnh. Đó là FOMO, "Fear Of Missing Out": nỗi sợ bỏ lỡ.
Từ này ra đời cùng với mạng xã hội. Trong trading, nó có đủ mọi thứ để lớn lên: một thị trường chuyển động không ngừng, và những ảnh chụp màn hình khoe lãi lan truyền khắp nơi, từ những con sóng mà bạn không bắt được.
Bài viết này mô tả một phương pháp luyện tập, không phải lời khuyên đầu tư. Trading có rủi ro cao mất vốn.
Nhận ra nó
FOMO không báo trước. Bạn nhận ra nó qua chính hành động của mình:
- Bạn vào lệnh sau khi giá đã chạy, ở cây nến thứ ba hoặc thứ tư cùng một hướng.
- Bạn chưa viết ra điểm cắt lỗ trước khi bấm, hoặc chỉ đặt nó sau đó.
- Khối lượng lệnh lớn hơn bình thường, để "đuổi kịp" phần giá đã chạy mất.
- Bạn đổi khung thời gian cho đến khi tìm được một biểu đồ biện minh cho lệnh vào.
- Bạn vào lệnh vì một tin tức hay một tin nhắn, trước khi nhìn biểu đồ.
- Bạn thấy gấp gáp: "bây giờ hoặc không bao giờ".
Dấu hiệu cuối cùng là hữu ích nhất, vì nó nói dối. Tuần nào thị trường cũng có cơ hội, và cơ hội này không phải là cơ hội cuối cùng.
Cái giá của một lệnh vào muộn
FOMO cũng hiện rõ trong các con số của lệnh.
Giả sử giá đi từ 100 lên 110 trong ba cây nến. Bạn mua ở 110. Ý tưởng của bạn, "đà tăng sẽ tiếp tục", trở nên sai nếu giá quay xuống dưới đáy gần nhất, ở mức 100. Vậy điểm cắt lỗ hợp lý nằm dưới giá vào 10 điểm. Người mua ở 101, lúc con sóng mới bắt đầu, chỉ chịu rủi ro 1 hoặc 2 điểm cho cùng một ý tưởng.
Bạn còn hai lựa chọn, và không lựa chọn nào tốt:
- Giữ điểm cắt lỗ hợp lý, cách 10 điểm. Để tôn trọng mức rủi ro mỗi lệnh, vị thế của bạn phải nhỏ hơn từ năm đến mười lần. Và để nhắm tới 2 R, mục tiêu phải ở mức 130, thường xa hơn những gì biểu đồ cho phép.
- Kéo sát điểm cắt lỗ còn 2 điểm để giữ khối lượng bình thường. Khi đó nó rơi vào vùng nhiễu. Trên năm năm dữ liệu Bitcoin, một điểm cắt lỗ cách giá vào nửa cây nến đã bị chạm trong 72% trường hợp trong vòng 24 giờ, với các lệnh vào ngẫu nhiên. Chi tiết có trong bài về stop loss.
Trong cả hai trường hợp, tương quan giữa phần bạn chịu rủi ro và phần bạn nhắm tới đã xấu đi ngay cả trước khi lệnh bắt đầu. Bài về tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận trình bày cách tính.
Nghiên cứu của Autorité des marchés financiers (AMF), cơ quan quản lý thị trường tài chính Pháp, về nhà đầu tư cá nhân cũng cho thấy điều tương tự ở quy mô lớn hơn: những khách hàng đặt nhiều lệnh nhất là những người thua lỗ nhiều nhất. Bài vì sao trader thua lỗ phân tích chi tiết.
Nó đến từ đâu
Nhiều cơ chế đan xen nhau. Một khoản lãi bị bỏ lỡ để lại sự tiếc nuối, và sự tiếc nuối đó thúc bạn không bỏ qua bất cứ điều gì nữa. Khi dường như ai cũng đang mua, việc không theo lại có vẻ rủi ro. Và vài cây nến gần nhất chiếm chỗ trong đầu nhiều hơn toàn bộ phần còn lại của biểu đồ.
Những cơ chế này tác động lên tất cả mọi người. Thứ giữ chúng ở khoảng cách an toàn là những gì bạn đã quyết định trước khi mở biểu đồ.
Phương pháp để kiểm soát nó
- Viết ra tiêu chí vào lệnh trước phiên: bối cảnh, mức giá, cây nến kích hoạt. Không đủ tiêu chí thì không vào lệnh.
- Quyết định điểm vào trước khi giá tới đó. Một cảnh báo giá thay cho việc dán mắt vào màn hình.
- Đo điểm cắt lỗ trước khi bấm. Nếu nó quá xa để có tỷ lệ hợp lý, lệnh đã đi mất, và bạn để nó đi.
- Giữ cùng một mức rủi ro cho mỗi lệnh, tính từ điểm cắt lỗ. Quy tắc 1% đưa ra cách tính.
- Chờ giá hồi lại, hoặc bỏ qua. Nếu giá quay về một mức giá, bạn có kế hoạch. Nếu không quay về, bạn chẳng mất gì.
- Ghi cả những lệnh bạn không vào trong nhật ký, kèm kết quả lẽ ra chúng mang lại. Bạn sẽ thấy một số lệnh lẽ ra đã thua, và nỗi tiếc nuối với những lệnh còn lại sẽ nhẹ đi.
FOMO, trả thù thị trường và tilt
FOMO thúc bạn vào lệnh để không bỏ lỡ một khoản lãi. Revenge trading (giao dịch trả thù) thúc bạn vào lệnh để xóa một khoản lỗ. Tilt xảy ra khi cảm xúc đã đưa ra nhiều quyết định liên tiếp. Cả ba đều kết thúc ở cùng một chỗ: một lệnh không có kế hoạch. Và chúng nối tiếp nhau: một lệnh vào muộn chạm cắt lỗ, và ngay lập tức bạn muốn gỡ lại.
Luyện tập đứng ngoài
Trong TradaZen, chương "Các thiên kiến của trader" dạy bạn nhận ra tâm lý trả thù, nỗi sợ bỏ lỡ và những lệnh vào không có kế hoạch trước khi chúng gây thiệt hại. Một trong các câu hỏi: "Vào lệnh vì giá đã tăng mạnh, không có kế hoạch, đó là:" Đáp án đúng là "Nỗi sợ bỏ lỡ".
Trong phần Luyện tập, "Đứng ngoài" là một câu trả lời thực sự, ngang hàng với Long và Short. Khi bạn chọn nó, ứng dụng nói với bạn: "Đứng ngoài cũng là một quyết định. Hãy xem bạn đã tránh được hay bỏ lỡ điều gì." Được thấy, trên một Số dư mô phỏng, cái giá thật sự của một con sóng bị bỏ lỡ là một bài tập tốt để chống FOMO. Để tìm hiểu thêm, hãy đọc trang về bài tập trading.
Câu hỏi thường gặp
FOMO trong trading nghĩa là gì?
FOMO là viết tắt của "Fear Of Missing Out", nỗi sợ bỏ lỡ. Trong trading, đó là sự thôi thúc nhảy vào một con sóng đã bắt đầu, không có kế hoạch, vì không chịu nổi cảnh nhìn nó chạy mà không có mình.
Làm sao để ngừng FOMO trong trading?
Hãy quyết định trước phiên: tiêu chí vào lệnh, các mức giá, khối lượng. Đo điểm cắt lỗ trước khi bấm, và bỏ qua lệnh nếu điểm cắt lỗ quá xa. Ghi lại cả những lệnh không vào để xem lẽ ra chúng cho kết quả thế nào.
FOMO và revenge trading khác nhau thế nào?
FOMO khiến bạn vào lệnh để không bỏ lỡ một khoản lãi. Revenge trading khiến bạn vào lệnh để xóa một khoản lỗ vừa xảy ra. Cả hai đều dẫn đến cùng một chỗ: một lệnh vào không có kế hoạch.
Có nên vào lệnh khi giá chạy mất mà không có bạn?
Không nên nếu không có kế hoạch. Hãy đo xem điểm cắt lỗ hợp lý nằm ở đâu và mục tiêu nằm ở đâu. Nếu tỷ lệ không còn hợp lý, lệnh đã đi mất. Sẽ có lệnh khác, trên một biểu đồ khác hoặc vào một ngày khác.
Mehdi Azizi đã tạo ra TradaZen và phát hành trên App Store cùng studio Devoria. Các kịch bản trong ứng dụng là biểu đồ thật trong quá khứ, không bao giờ là dữ liệu bịa đặt.
TradaZen là công cụ luyện tập: mỗi lượt chơi diễn ra trên dữ liệu thị trường trong quá khứ, với số dư mô phỏng. Đây không phải nhà môi giới, cũng không phải tư vấn đầu tư. Giao dịch thật có rủi ro mất vốn.


