Zelf leren traden: een eerlijk stappenplan

In 20 seconden

Kan het?

De basis wel: die is openbaar en gratis. Tijd en discipline blijven jouw verantwoordelijkheid.

De cijfers

AMF, 2014: 89,4% verliezende klanten over vier jaar, en geen gemeten leereffect.

Het stappenplan

Grafiek, candlesticks, risico, oefenen op grafieken uit het verleden, dagboek. In die volgorde.

Vermijden

Cursussen die inkomsten beloven, betaalde signalen, tradingrobots.

Vóór echt geld

Tientallen beslissingen gemeten in R, op een gesimuleerd saldo, en een geschreven plan.

De basis van traden kun je zelf leren. Boeken, de educatieve pagina's van toezichthouders en grafieken zijn voor iedereen toegankelijk. Twee dingen leer je niet door te lezen: beslissen zonder te weten wat er daarna komt, en je regels volgen na drie verliezen op rij.

Deze gids geeft je een stappenplan in vijf stappen, in de volgorde waarin ze op elkaar voortbouwen. Hij begint met de cijfers, omdat die laten zien wat leren niet doet.

Deze gids beschrijft een trainingsmethode, geen beleggingsadvies. Traden brengt een hoog risico op kapitaalverlies met zich mee.

Wat de cijfers zeggen voordat je begint

In 2014 publiceerde de Autorité des marchés financiers (AMF), de Franse markttoezichthouder, een studie naar de resultaten van particulieren bij het traden van CFD's en Forex. Die beslaat vier jaar en 14.799 actieve klanten. Daarnaast volgde ze apart 1.881 klanten die elk jaar actief waren, de meest volhardende.

De klanten die volhielden, deden het niet beter. Het aandeel verliezers nam met de jaren toe, en het gemiddelde verlies ook. De AMF concludeert dat er geen leereffect is. In 2018 beperkte de Europese toezichthouder ESMA de verkoop van CFD's aan particulieren, met verwijzing naar 74 tot 89% verliesrekeningen volgens de nationale toezichthouders.

Ervaring alleen heeft de onderzochte klanten niets geleerd. Gemeten oefening, met geschreven regels en een dagboek dat je terugleest, heeft daar op zijn minst een kans op. De gids waarom traders verliezen gaat dieper in op de gemeten oorzaken.

Het stappenplan in vijf stappen

1. Een grafiek lezen: de koers, de tijd, het tijdsframe.
2. Candlesticks: opening, slot, hoogste, laagste.
3. Het risico: de stop, de positiegrootte, de verhouding tussen stop en target.
4. Oefenen op grafieken uit het verleden, met het vervolg verborgen.
5. Het dagboek, elke week teruggelezen.

1. Een grafiek lezen

Kies één markt en bekijk die elke dag op de daggrafiek, daarna op 4 uur. Kijk of hij stijgt, daalt of zijwaarts beweegt, en waar de laatste bodems en toppen liggen. De gids een beursgrafiek lezen begint bij nul. Je gaat door naar de volgende stap als je op een onbekende grafiek kunt zeggen wat de koers deed en over welke periode.

2. Candlesticks

Een candlestick vat een periode samen in vier koersen. De grootte, de lont en de plek in de beweging laten zien hoe kopers en verkopers zich gedroegen. Begin met Japanse candlesticks, daarna de doji en de hammer. Leer de patronen om te lezen, niet om te voorspellen: over vijf jaar Bitcoin op 4 uur deden de hammer, de doji en de engulfing het niet beter dan een willekeurige candlestick in dezelfde situatie.

3. Het risico

Dit is de stap die je rekening beschermt. Leer een stop loss te zetten waar je idee niet meer klopt, je positiegrootte te berekenen met de 1%-regel, en de risk/reward-⁠verhouding te controleren voordat je instapt. Lees ook de gids over hefboomwerking voordat je die gebruikt. Je gaat door naar de volgende stap als je zonder aarzelen een positiegrootte berekent.

4. Oefenen op grafieken uit het verleden

Gidsen lezen traint je niet in beslissen. Neem een grafiek uit het verleden, verberg het rechterdeel en beslis: kopen, verkopen of niets. Zet je stop en je target, en bekijk dan het vervolg. Noteer het resultaat in R, dus in veelvouden van het genomen risico. Beoordeel jezelf op enkele tientallen beslissingen in dezelfde markt, niet op één. De pagina over tradingoefeningen beschrijft drie oefeningen die je vandaag al kunt doen.

5. Het dagboek

Beantwoord na elke beslissing drie vragen: zat je binnen je plan, wat was je reden om in te stappen, heb je je exit gerespecteerd? Lees alles elke week terug. De methode staat uitgelegd op de pagina tradingdagboek. Het dagboek leidt naar het tradingplan: één pagina met regels die je vóór de sessie opschrijft.

Wat je moet vermijden

• Cursussen die inkomsten beloven. In juni 2020 waarschuwde de AMF voor piramidestructuren die tradingcursussen verkochten voor een paar honderd euro, soms met een maandabonnement. Kopers moesten daarna zelf nieuwe kopers werven. De AMF herinnert er daarin aan dat "je niet in een paar uur trader wordt".
• Tradingrobots. In maart 2023 waarschuwde de AMF voor robots die onder licentie werden verkocht, met onrealistische rendementen, gepromoot in besloten chatgroepen en gekoppeld aan een broker zonder vergunning in Frankrijk.
• Betaalde signalen. Iemand verkoopt je instappunten om te kopiëren. Je kunt zijn echte trackrecord niet controleren, en je leert niets: op de dag dat de signalen stoppen, kun je niet beter beslissen dan daarvoor.
• Screenshots van winsten. Een rekening op een afbeelding zegt niets over de verliesrekeningen die niet getoond worden.
• Hefboom vanaf het begin. Die vergroot elke leerfout.
• Elke week van methode wisselen. Geen enkele regel valt te beoordelen op vijf trades.

Controleer voordat je iemand betaalt of het bedrijf een vergunning heeft en niet op de zwarte lijsten van de AMF staat. Riskeer nooit geld dat je nodig hebt.

Veelgemaakte fouten

• Patronen leren vóór het risico. Een goede analyse met een te grote positie kost je nog steeds je rekening.
• Een beslissing beoordelen op het resultaat. Een winnende instap zonder reden leert je niet meer dan een verliezende instap om een goede reden.
• Niets bijhouden. Zonder dagboek onthoudt je geheugen de spectaculaire trade en vergeet het de kleine regelovertredingen.
• Overstappen op echt geld om het "echt" te leren. Fouten kosten daar veel, en de studie van de AMF laat zien dat ze niet verdwijnen met de tijd.

Zelf oefenen, maar met een meetlat

TradaZen is gemaakt voor stap 4, en de lessen behandelen ook stap 2, 3 en 5. Een leerpad brengt je van candlesticks naar beslissingen: Nova, de astronaut van de app, legt grafieken uit met zooms en annotaties, en elk begrip pas je meteen toe op echte scenario's. Onder de onderdelen: "De candlestick", "Je risico beheren", "De positiegrootte" en "Het plan en het dagboek".

In de Training lees je een echte grafiek op een echte datum, met het vervolg verborgen. Je kiest Long, Short of "Ik blijf erbuiten", de app zet de Stop en de Target, en daarna laat de markt zien wat hij deed, op een gesimuleerd saldo. Je statistieken volgen je Precisie, je Gem. R en je Reeksen, en een Dagboek vult de Training aan. Lees voor de details de pagina over de tradingsimulator.

Een simulator heeft zijn grenzen. Hij bootst de emotie van echt geld niet helemaal na, en een goede analyse op een grafiek uit het verleden zegt niets over een toekomstig resultaat. TradaZen plaatst geen orders, beheert je geld niet en geeft geen beleggingsadvies.

Veelgestelde vragen

Mehdi Azizi maakte TradaZen en bracht de app uit in de App Store met zijn studio Devoria. De scenario's in de app zijn echte grafieken uit het verleden, nooit verzonnen data.

TradaZen is een trainingstool: je speelt op marktdata uit het verleden, met een gesimuleerd saldo. Het is geen broker en geen beleggingsadvies. Echte trading brengt een risico op kapitaalverlies mee.